Bir bilgisayar ağı mühendisi, hangi cihazların kablolamasının yapılacağına ve switch‘in belirli hangi arabirimine bağlanacağına karar ve belirli kurallarla kısıtlama uygulayarak, sadece istenilen cihazların o arabirimi kullanmalarına izin verir.Eğer, izin verilmemiş bir cihazo arabirimi kullanmak isterse, bu durumda, switch olayı bilgi mesajı olarak kayıt altına alabilir ya da o cihazdan gelen çerçeveleri engelleyebilir veya o arabirimi tamamen kapatabilir.

Port güvenlik yapılandırması için birkaç şeyi birden yapılandırmanız gerekecektir.Önce, switchport port-security arabirim yapılandırma kipi komutuyla, o port’ta güvenlik modu etkinleştirilir. 2950 switch ‘inin IOS işletim sistemi, diğer switch’lere bağlantı kuran port’ların dışındaki port’lar içinde güvenlik yapılandırılmasına olanak tanır.Bir arabirimin, başka bir switch’e bağlantı için kullanılmadığını göstermek amacıyla switchport mode access komutu kullanılır.Ardından, switchport port-security mac-address mac_adresi komutu aracılığıyla statik olarak o arabirimi kullanacak olan cihazların MAC adresleri girilebilir.

Örneğin; Şekil 1 ‘de sadece Sunucu-1 ve Sunucu-2 ‘nin, sırasıyla switch‘in Fastethernet 0/1 ve Fastethernet 0/2 arabirimlerinden çıkış yapmasına izin verilmektedir.Örnek-1 ‘de gösterildiği gibi, yapacağınız yapılandırma ile sadece belirtilen sunucuların MAC adreslerinin, ilgili arabirimlerden çıkmasına olanak verecek, port güvenlik yapılandırmasını sağlayabilirsiniz.

Bu örnek, port güvenliği yapılandırmasının iki farklı tipini kullanmaktadır. Birinci tip kullanım, Fastethernet 0/1 arabiriminde yapılandırılmıştır. Bu yapılandırmada, Sunucu-1′in MAC adresi tanımlanırken, switchport port-security mac-address 0200.1111.1111 komutu kullanılmıştır.Port güvenliğinin doğru çalışabilmesi için 2950 switch’inin bu arabirimin, trunk değil normal erişim kullanıldığı düşünmesi gerekir.Yani Fastethernet 0/1 arabiriminin normal erişim arabirimi olduğunu switch’e belirtmemiz gerekmektedir. Bunu sağlayacak komut switchport mode access komutudur. Ayrıca bu arabirim üzerinde, port  güvenliğinin etkinleşmesini sağlayacak switchport port security komutunu da işletmeniz gerekmektedir. İşte bahsettiğim bu üç komutu birden yapılandırılarak, sadece MAC adresi 0200.1111.1111 olan sunucunun bu arabirimi kullanmasına izin verilmiştir.

Eğer port güvenliği yapılandırmasında, bir arabirim için izin verilen MAC adreslerinin sayısı bildirilmezse, varsayılan değer her arabirim için yalnızca bir MAC adresidir. Ancak istenirse, bir arabirim için maksimum 132 adet MAC adresi çıkışına izin verilebilir. Kullanılacak komut ise, switchport port-security maximum komutudur. Eğer güvenlik yapılandırmasında, tanımlı olmayan MAC adresi çıkış yapmak isterse ve herhangi bir eylem belirtmemişse, varsayılan eylem o arabirimin kapatılmasıdır. Bu varsayılan eylemi değiştirmek istiyorsanız, switchport port-security violation komutunu kullanabilirsiniz.

İkinci tip port güvenliği yapılandırması ise, Fastethernet 0/2 arabirimindedir. Bu yapılandırmada sticky secure MAC adresleri özelliği kullanılmıştır. Bu yapılandırmada da, birinci tip güvenlik yapılandırmasında yer alan switchport mode access ve switchport port-security komutları fastethernet 0/1 arabirimi için  yine aynı biçimde ve aynı amaçlarla kullanılmaktadır. Ancak switchport portsecurity mac-address sticky komutu, switch‘e ilk gelen çerçevenin MAC adresini öğrenmesini ve bu MAC adresini çalışan yapılandırmaya güvenilir MAC adresi olarak eklemesini dikte eder. Bir başka deyişle, ilk öğrenilen MAC adresi, yapılandırmaya yapışır (sticky, yapışkan anlamına gelir) Böylece, bilgisayar ağı mühendisinin, o arabirime bağlı olan cihazın MAC adresini bilmesine gerek kalmaz.

Örnek-1 ‘de de görüldüğü gibi, fastethernet 0/2 arabirimi sağlıklı çalışmasına devam ederken, fastethernet 0/1 arabiriminde bir güvenlik ihlali oluşmuştur. show port-security interface fastethernet 0/1 komutu çalıştırıldığında, görüntülenen bilgi mesajlarında, fastethernet 0/1 arabiriminin durumunda “err-disabled” gözükmektedir, bunun anlamı o arabirimin hata yüzünden kapatıldığıdır. Fastethernet 0/1 arabirimine bağlı olan cihaz 0200.1111.1111 MAC adresini kullanmadığı için, switch aldığı çerçevede bu MAC adresini görmüş ve kural ihlali yapılması sebebiyle, arabirimi servis dışı bırakmıştır.

Fastethernet 0/2 arabirimi için ise, port güvenliği yapılandırılması ile ilgili “secureup” durumu gözükmektedir. Dikkat edilecek olursa, show running-config komutunun çıktısında, Sunucu-2 ‘nin MAC adresi (0200.2222.2222) öğrenilmiş ve çalışan yapılandırmaya switchport port-security mac-address sticky 0200.2222.2222 komutu şeklinde eklenmiştir. Eğer bundan böyle, fastethernet 0/2 ‘den çıkmasını istediğiniz MAC adresin gerçekten sadece 0200.2222.2222 olmasını istiyorsanız yapacağınız en basit işlem copy running-config startup-config komutunu işleterek, yapılandırmanın kaydedilmesini sağlamanızdır.

Windows PowerShell ile alakalı makale serimize devam ediyoruz.Daha önceki bölümlerde ne olduğuna bakıp kurulumunu yaptıktan sonra sıra geldi PowerShell ile alakalı komutları(cmdlet) incelemeye.Bu makalede PowerShell üzerinde kullanabileceğimiz Cmdletlere,Pipeline ve Scripting kullanımına bakacağız.

Windows Power Shell Cmdlet kavramı

Bir cmdlet(Command-Let) Windows PowerShell’de objeleri işleyen tek özellikli bir komuttur.Yani cmdlet PowerShell’in komut dizimidir.Bu komut dizimlerinin tamamı .Net platform’u tarafından fonksiyonel olarak desteklenmektedir..Net programlama dillerinin mantığı burada kullanılmıştır.Her komut Fiil-İsim(Verb-Noun) şeklinde tanımlanmıştır.Bir örnek vermek gerekirse Get-Command komutu ile kullanılabilen bütün cmdlet’lerin listesi alabiliriz.Aynı şekilde Get-Help komutunu kullanarak da yardım alabiliriz.

Geleneksel scripting dillerinde komutlar basitten(attrib.exe) karmaşığa(netsh.exe) doğru uzayan yürütülebilen programlardır.Windows PowerShell’de birçok komut(cmdlets) çok basittir ve diğer komutlar ile kombinasyon halinde kullanılmak için tasarlanmıştır.Örneğin “Get” komutu sadece bilgi alır.”Set” komutu sadece bilgi güncelleştirmek için,”Format” komutu bilgi formatlamak için,”Out” ise komut çıktısı almak için kullanılır.

Cmdlet yardım dosyasının detaylı görüntüsü her komutun kullanımını,Parametre kullanımı,komutun yazım dilini ve örnek bir kullanım da içermektedir.

İlk kullanıdığınızda Windows PowerShell’i anlayamasanızda .NET objeleri ile çalışabilirsiniz.Deneyim kazanırken, nesnelerin işlem gücü daha açık olmaya başlar ve kendimizi objeleri kullanırken bulabiliriz.Teknik olarak .Net nesnesi data ve data ile birlikte işletimi içeren bir .Net Class örneğidir.Bir nesneyi karakteristlik özelliği olan bir data varlığı gibi düşünebiliriz.

PowerShell’de Cmdlet kullanımı

Bu bölümde WindowsPowerShell’in başlıca kullanım amaçlarını ve komutlarını(cmdlet) açıklıyacağız.Windows komut satırı uygulamarını Windows PowerShell’de çalıştırabilmekteyiz.PowerShell bir çok Windows işletim sistemi üzerinde çalışabilmektedir.Notepad ve Hesap makinası gibi(Calc) grafiksel arayuze sahip olan uygulamaları PowerShell içinde’de çalıştırabilmekteyiz.Aynı zamanda Shell üzerinde daha önceden oluşturmuş olduğumuz text’leri kullanabiliriz.Aynen Cmd.exe’de yapmış olduğumuz gibi.Windows PowerShell’de kullanılan komutların ve parametrelerin büyük küçük harf duyarlılığı yoktur.

●İlk olarak PowerShell üzerinde kullanabileceğimiz bütün parametre ve komut dizimleri hakkında nasıl bilgi alabileceğimize bakalım.Get-Command komutuyla Cmdlet’lerin listesini alabilmekteyiz.Burada cmdlet’ler listelendiğinde definition sütunu syntax’leri görüntülemektedir.Get-command komutu alias,uygulamalar ve Windows PowerShell’de kullanılabilen çalıştırabilir dosyalardan başka komut ve komut elementlerini de sahiptir.

Uzantıları .exe olan komutları görüntülülemek için aşağıdaki sözdizimini kullanabiliriz.Burada definiton sütünu burada uygulamarın tam olarak hangi path’e yer aldığınıda göstermektedir.

●Aynı şekilde Get-help komutunu kullanarak da PowerShell üzerinde kullanılabilecek olan parametreleri ve bunların nasıl kullanılabileceği ile alakalı yardım alabiliriz.Get-Help komutu,Windows PowerShell’de kavramsal başlıkları ve cmdlet’ler hakkında bilgileri ayrıntılı bir şekilde görüntülemektedir.Get-Help,Windows PowerShell’i öğrenmek ve cmdlet’ler hakkındaki komutları okuyarak,kavramlar hakkında bilgi edinebilmek için kullanılması faydalı olan araçlardan biridir.

●Parametere özellikleri içeren bir cmdlet için detaylı bilgi alabilmek ve örnekleri görüntülüyebilmek içinde Get-Help komutunun detailed,full,examples,parameter parametrelerinden herhangi birini kullanabiliriz.Aynı zamanda komutların kullanımı ile alakalı da güzel örneklerde bulabilirsiniz.

●Unix’deki man sayfalarına benzer bir şekilde Verb(Fiil) ve Noun(isim) olarak bilgi edinmek istiyorsak aşağıdaki komutu kullanabiliriz.

●Komutlar da temel işlevler gören parametreler ile birlikte kullanılan joker karakterleri ile ilgili daha detaylı bigli alabilmek ve bu karakterlerin tamamını görüntülüyebilmek için aşağıdaki komutu kullanabiliriz.Aynı zamanda her kavram için yardım alabilmek için de “about_” kullanılabilir.

●Aynı tipteki tüm objeler birbirine benzer özellikler ve metodlara sahiptir,fakat bir objenin her bir örneği farklı özellikler için değişik değerlere sahip olabilir.Örneğin,her servis objesi isim ve durum özelliklerine sahip olabildiği gibi aynı zamanda bu servislerin hepsi değişik isimlere ve durum özelliklerine sahiptir.Cmdlet’in hangi tip bir objeye sahip olduğunu bulmak için belli başlı anahtar komutları tercih etmemiz gerekmektedir.Bunların kullanımının daha düzenli ve bir komut ile birden fazla işlemi yerine getirebilmek için Pipeline(Boru “|”) kullanılmaktadır.İlk olarak Get-Service komutunu kullanarak aşağıdaki gibi bütün servislerin listesini görebildiğimiz gibi aynı start ve stop olan servisleride görebilmekteyiz.

●Bir komutun döndüğü .Net objesi hakkında bilgileri görüntülüyen Get-member çok faydalı komutlardan biridir.Bu bilgi objenin tipini,özelliklerini ve metodlarını içermektedir.Get-member bir komut ile birlikte kullanılması gerekmektedir.Bunun içinde Pipeline kullanılır.

●Bu şekilde Get-Service ile Get-Member komutu birlikte kullanılabilmektedir.Bu komutun çıktısında ise Servis nesneleri hakkında bilgi alabilmemizi sağlamaktadır.Ayrıca Get-Member objelerin tip isimlerinin özelliklerini ve metodlarını da göstermektedir.

●Obje sınıfları hakkında yukarıda da görüldüğü TypeName: System.ServiceProcess.ServiceController gibi tip isimlerinin kullanım ile ilgili bilgiyi MSDN’den edinebilirsiniz.PowerShell’deki gibi bu sınıfa dayanan nesnelerin metodlarını ve özelliklerini öğrenmek için yine MSDN’den faydalanabilirsiniz.Geleneksel sheller’de komut çıktısını özelleştirmek için bazı araçlar kullanılmaktadır.Bu araçlar komut çıktısının formatını kontrol etmek için özel parametreler içermektedir.PowerShell üzerinde bu amaçla kullanabileceğimiz komutlar ise aşağıdaki gibidir.

●Format-List

●Format-Custom

●Format-Table

●Format-Wide

Get komutunun sonuçlarını bir Format-List veya Format-Table komutuna göndermek ve belirli nesnelerin özelliklerinin tamamının değerini bulmak için Pipeline kullanmamız gerekmektedir.Bu şekilde herhangi bir cmdlet’in çıktı formatı tablo veya sütunlar halinde görüntülenebilir.Sadece veri değil,servisler hakkında da bilgiler yer almaktadır. Örneğin,

Bir başka örnek olarak da,Sistemdeki çalışan Task Schedule servisinin tüm özelliklerini görebilmek için aşağıdaki komutu kullanabiliriz.

Windows PowerShell’i ilk defa kullanmaya başlamadığınızda objelerin hakkında ki her şeyi anlamaya çalışmamıza gerek yoktur,fakat bu komutların kullanım şeklini aklımızda tutmamız gerekmektedir.İlerleyen zamanlarda bu objelerin avantajlarını görerek daha fazla kullanabileceğiz.

●Tüm parametreler Commonparameter olarak adlandırılan bir takım parametreleri desteklemektedir. Bu özellik Windows PowerShell’e tutarlı bir arayüz sağlamaktadır.Bir cmdlet ortak bir parametreyi destekledğinide,parametre kullanımında hata ile karşılaşmayız.Commonparametre ile alakalı daha fazla bilgi için aşağıdaki komutu kullanabiliriz.

Arkadaşlar görüldüğü üzere cmdlet’lerin parametreleri bir kısa çizgi(-) ile tanımlanmaktadır.Windows PowerShell’de parametrelerde “/ \” kullanılmaz.PowerShell üzerinde kullanılan her komut ve parametre için yeterli bir kaç adet kelime yazdıktan sonra TAB tuşunu kullanarak otomatik tamamlama yapabiliyoruz. Bunun sebebi ise PowerShell’in .Net platformunda çalışabilmesi olarak açıklanabilir.Bu komutların dışında yine PowerShell kullanımı ile alakalı olarak Get-Command,Get-Eventlog,Get-Process gibi komutları da kullanabilirsiniz.

Otomatik Tamamlama

PowerShell üzerinde barındırmış olduğu komutların ve bunların parametrelerinin daha kolay bir şekilde kullanılabilmesi için otomatik tamamlamayı desteklemektedir.Çalıştırmak istediğiniz cmdlet’lerin tamamını yazmadan sadece TAB tuşunu kullanarak bunlara ait olan argümanların tamamlanmasını sağlıyabiliriz.Argüman tamamlama olayı aslında komutların birer .NET platformu tarafından desteklenmesinden ve daha önceden tanımlanmış olmasından kaynaklanmaktadır.Birkaç eksikliği bulunan bu özellik mutlaka ilerleyen versiyonlarda geliştirilecektir.

Pipeline

Obje kullanımının en büyük avantajlarından bir tanesi Pipeline(Boru “|”) komutundan dolayı daha kolay kullanılabilmesidir.Yani bir komutun çıktısını başka bir komutun girdisi olmaktadır.İletişim çoğunlukla çıktıyı bir format’dan diğerine döndürmek,sütun başlaklarını silmek ve dizgi manipülasyonu istemektedir.Windows PowerShell, text’den ziyade objelere dayanan yeni bir interaktif model sağlamaktadır.Objeleri çalıştıran cmdlet herhangi bir dönüştürme ya da manipülasyon olmaksızın metodlar ve özellikler üzerinde doğrudan bir rol oynamaktadır.Tabi ki bu özellikler cmdlet’e ait olanlardır.Kullanıcılar çıktıdaki data’nın durumunu hesaplamak yerine objelerin metodlarına ve özelliklerine değinebilir.Aşağıdaki örnek de bir hepimizin cmd.exe’den bildiği Ipconfig komutunun çıktısı görülmektedir.

Şimdi gelin,Ipconfig komutuna ek olarak bir Pipeline ve bir cmdlet uygulayarak daha spesifik bir çıktı elde edelim.Mesela sadece Ip adresinin görüntülenmesi gibi.

Scripting

Diğer kabuk programlamalarında olduğu gibi Windows PowerShell’de tam interaktif bir ortamı desteklemektedir.Command Prompt’da bir komutu yazdığınızda komut işlenir ve çıktı shell penceresinde görüntülenir.Ya da bu komut çıktısını bir dosya ya kaydedebilir veya yazıcıya gönderebilliriz.Bir diğer seçenek olarak da bir çıktı yı başka bir komuta göndermek için Pipeline kullanabiliriz.Eğer komut satırında tekrar tekrar çalıştıracağımız belli komut dizimleri varsa bunları çalıştırılabilir bir dosyaya kaydedebiliriz.Bu uygulamaya scripting ismini de verebiliriz.Sık erişim sağlamış odluğumuz komutları,örneğin .VBS(Visual Basic Script) olarak kaydedip daha sonra çift tıklama ile kolay bir şekilde uzun uzun yazmak zorunda kalmadan komutun istemiş olduğu işlevi yerine getirebiliriz.Windows PowerShell tamamen Scripting uygulamalarını desteklemektedir.PowerShell’de script uygulumaları .PS1 uzantasına sahiptir.Script’i PowerShell üzerinde çalıştırabilmek için sadece ismini yazmamız yeterlidir.Dosya uzantısını yazmak ise opsiyonel’dir. Script geçerli geçerli dizindeyse bile çalıştırabilmesi için tam tanımlanmış yolu belirtmemiz gerekmektedir.Geçerli dizini göstermek için dizin ismini yazabilir ya da geçerli dizini temsil eden bir nokta(.) kullanabilirsiniz.

Peki ozaman şimdi PowerShell üzerinde scripting ile alakalı yapabileceğimiz uygulamalara bakalım.İlk olarak VBS scripting’e benzer bir şekilde PowerShell üzerinde temel komutlar ile yazı yazdırabilmekteyiz.

InputBox ve MsgBox kullanımı

En basit scripting kullanımında sonra biraz daha gelişmiş konfigürasyonları yapmaya çalışalım.Örneğin bir inputbox uygulaması yapalım.Böyle bir senaryoyu gerçekleştirmek için öncelikle Microsoft Visualbasic sınıfını yüklemek için aşağıdaki komutu çalıştıralım.

Şimdi de Inputbox oluşturmak için gerekli olan komutu çalıştıralım.

Ve sonuç olarak çıktı aşağıdaki gibidir.

Msgbox kullanımı için ise aynı class’ı kullanıyoruz.Eğer yüklemdiyseniz yukarıda Inputbox için kullanmış olduğumuz sınıfı yüklemelisiniz.Msgbox oluşturmak için ise aşağıdaki komutu kullanıyoruz.

Window ve Button Parametresinin kullanımı

.Net platformu tarafından desteklenen PowerShell dinamik bir içeriğe sahiptir.Visual Basic tarafında kullanmış olduğumuz bir çok programlama komutunu PowerShell üzerinde de gerekli sınıf yüklemesi yaptıktan sonra kullanabiliriz.İlk olarak sınıf yüklemesi yaparak başlıyalım.

Şimdi yapıcağımzı örnek de bir Windows Formu oluşturup içerisine bir buton ekliyelim.Bu işlem için aşağıdaki komutu kullanabiliriz.

Scriptler birçok kuruluşda kullanışlı ve gerekli olmasına rağmen kötü niyetli kodların çalıştırılmasını da alet edilebilir.Sonuç olarak Windows PowerShell’in güvenlik politikiları, hangi scriptlerin çalıştırılıp çalıştırılmıyacağını aynı zamanda çalıştırılacak olan script’in digital imza içerip içermediğini kontrol etmektedir.Bu riskleri elimine edebilmemize olanak sağlar.Daha güvenli bir PowerShell arayüzünde çalışmamız bu konulara dikkat etmemiz gerekmektedir.Windows PowerShell’deki güvenlik politikalarının hiç birisi herhangi bir script’i çift tıklayarak çalıştırmamıza izin vermez.PowerShell üzerindeki Execution policyleri görebilmek için aşağıdaki komut çıktısını kullanabiliriz.

Ayrıca Windows PowerShell kolaydan zora doğru script oluşturmamıza izin veren çok zengin bir dile sahiptir.Aynı zamanda PowerShell yazım dilinde değişken,değişken atamaları ve döngü kullanımını desteklemektedir.

Evet arkadaşlar,bu makalede Windows PowerShell üzerinde kullanabileceğimiz Cmdletlere,Pipeline ve Scripting kullanımına baktık.Aynı zamanda gerekli class’ları yükledikten sonra bu platform üzerinde Window ve Button parametrelerini kullanarak kendimize ait özel formlar hazırladık.Bu makalenin 2. serisinde Powershell üzerinde kullanabileceğimiz diğer cmdletlere bakacağız.

Hoşçakalın

Kaynak:

Microsoft Offical Course(MOC)

Remote Desktop Licensing servisi , Windows server 2008 R2 öncesi Terminal Services Licensing servisi olarak bilinmekteydi. Remote Desktop Servisi daha önceden olduğu gibi RD Host Serverlara bağlantı kuracak olan kullanıcı ve bilgisayarlar için RDS CALs (Remote Desktop Servisi Client Access Licenses) istemektedir. Windows Server ürün ailesi içinde ücretsiz bir çok servis ve role nazaran RD Host Serverlara, kendilerine bağlantı kuracak olan kullanıcı bilgisayarları için Windows CAL haricinde ayrıca lisanslama isteyen servislerin başında gelmektedir. Bu özellik Lisanslama açısından Rights Management Services ile benzerlik taşımaktadır.

RD Servisi ve öncesinde ki Terminal Servisi ilk kurulmuş olduğu günden itibaren, Erişim lisansları yüklenene kadar belirli bir sure (demo) ücretsiz olarak – tam özellikleri ile kullanılabilir durumdadır.

İlgili İşletim sistemleri için demo süreleri aşağıda belirtilmiştir.

İlgili İşletim sistemlerine, RD Host Servisi ve daha önce ki ismi olan Terminal Services Rolu yüklendikten sonra ihtiyaç duyulan CAL’ lar yüklenmezse eğer , hizmet CAL’ lar yüklenene kadar hizmet dışı kalmaktadır.

Remote Desktop  Servisi haricinde, her bir server için yönetimsel işlemlerimizi uzaktan yönetmek için bizlere sağlanan iki tane yönetimsel erişim hakkı vardır. Bizler bütün windows server ürün ailelerini, gerekli izinler sağlandıktan sonra RD servisini yuklemeden iki kullanıcı sınırı ile uzaktan yönetimsel işlemlerimizi gerçekleştirebilmekteyiz.

RD Host Servisi kullanıcı başına (RD user cal) ve bilgisayar (RD host cal) olmak üzere iki şekilde lisanslanmaktadır. Ihtiyaçlarımıza yönelik olarak doğru lisanslamayı yapabilmemiz için aşağıda basit bir örnek ile bu iki lisanslama arasında ki farkı anlatmaya çalıştım.

Önemli Not ! :Windows server 2008 R2 RD Host Lisansları downgrade (alt sürüm) hakkına sahiptir. Eğer sahip olduğumuz lisanlar windows server 2008 Terminal Services CAL’ ise RD Host CAL olarak kullanamamaktayız.

RD Host servisi domain ortamı olan bir network içinde, Domain uyesi bir server olarak çalışabildiği gibi, domain ortamı olmayan networkler içinde Local server olarak hizmet etmektedir. Networkümüz içinde bir domain controller bilgisayar varsa eğer yapmamız gereken lisanslama nasıl olmalıdır ?

Networkümüz içinde bir adet Active Directory Server bulunmakta ve sahip olduğumuz RD Host server sahip olduğumuz AD serverinin üyesi durumunda hizmet etmektedir. (resimde ki SOL tarafta ki senaryo)

Networkümüz içinde bulunan kullanıcı sayısının toplamı 50’ dir. 50 kullanıcımızın 20 tanesi diğer 30 kullanıcılarımıza artı olarak RD Host serverini kullanacaklardır. Bu ihtiyaç karşısında eğer RD Host serverimizi, mevcut AD ortamının üyesi yaparsak 50 adet Windows CAL’a artı olarak 20 adet RD CAL lisansı alarak çözüme kavuşabilmekteyiz.

Aynı network içinde, farklı bir mimari geliştirdiğimizi düşünelim. RD Host Serverimiz mevcut AD ortamının üyesi olmadığını ve Local Server olarak hizmet ettiğini varsayalım (resimde ki SAĞ tarafta ki senaryo)

Bu senaryo 50 Adet Windows CAL ve 20 adet RD CAL’ la ilave olarak 20 Adet Windows CAL daha almamız gerekecektir. Bunun nedeni sahip olduğumuz mevcut RD host server local olarak çalışmakta ve RD Host Serverimiz üzerine bağlantı kuracak olan her bir RD kullanıcısı için ayrı lisanslama yapmamız gerekmektedir. Maaliyetin haricinde bu şekilde gerçekleştirilen dizaynda her bir RD kullanıcısı için RD Host server üzerinde ayrı ayrı kullanıcı açılacak ve erişim hakları verilecektir. Maaliyet haricinde operasyon açısından bizlere fazladan bir yük getirecektir.

Yukarıda ki örnekte anlayacağımız gibi Active Directory ortamına sahip olan bir RD host Serverin AD ortamına member edilerek çalışması bizlere operasyon ve maaliyet açısından kolaylık sağladığını görebilemkteyiz.

Örneğimizi geliştirirsek. Mevcut AD üyesi olan bir RD host Serverinde farklı bir lisanslamı ele alalım. Bu örnekte User CAL ve Host CAL arasında ki farktan bahsedeceğiz.

RD Host Serverimizin barınmış olduğu network içinde 50 tane bilgisayarımız var. RD Host serverin hizmet etmiş olduğu müşteri 7×24, vardiya usulu çalışan bir şirket olduğunu düşünelim.

Network içinde;

·         50 Bilgisayar

·         3 Vardiya

·         150 kullanıcı olduğunu düşünürsek

Nasıl bir lisanslama yapmamız gerekmektedir ? User CAL mı ? yoksa Host Cal mı ?

Eğer networkümüz içinde 50 kullanıcı ve tek vardiya olsaydı User CAL veya Host CAL seçimi yapmamız öenmli değildi ! fakat vardiya usulu varsa ve RD Host server üzerine bağlantı kuracak olan Host bilgisayarların sayısı sabitse HOST CAL lisanslaması yapmamız maaliyet açısından bizlere kar getirecek olup 100 adet RD Lisansı avantajı sağlayacağız.

RD Licensing özelliğimizi yuklemek için Server Manager üzerinde Remote Desktop Services Rolu bölümüne gelip ADD Role Services bölümünden TD Host Rolumüze Remote Desktop Licensing özelliğini yukleyeceğiz. Network büyüklüğümüze göre bu rolu başka bir server üzerine kurmamız (lisans server vb) mümkündür.

Role Services bölümünden Remote Desktop Licensing bölümünü seçip Next butonuna basıyoruz.

Remote Desktop Licensing Configuration bölümünde Lisans server için scope (havuzumuzu) belirliyoruz.

Confirmation bölümünde yapılandırmamız hakkında bilgileri aldıktan sonra Install butonu ile kuruluma başlıyoruz

Result bölümünden kurulumu başarılı bir şekilde bitirdiğimizi mesajını görebilmekteyiz.

Administrator Tools \ Remote Desktop Servicess \ Remote Desktop Licensing Manageriçine girdiğimizde serverimizin aktif olmadığını görmekteyiz. Serverimiz aktif edilmediği için görüldüğü üzere Install Licenses (Lisans yukleme) bölümü de deaktif (seçilememektedir) durumdadır.

Serverimizi aktif duruma getirmek için Activate Server butonunu tıklıyoruz. Hoş geldiniz ekranı ile sihirbazımız bizleri karşılıyor ve Next ile devam ediyoruz.

Connection Method bölümünde Serverimizi ne şekilde aktif edeceğimizi seçiyoruz. Microsoft bizlere bu noktada opsiyonel seçenekler tanıyarak işlemlerimizin çıkmaza düşmesine olanak verMEmektedir. Serverimizi aktif edebilmek için isteğe bağlı olarak internete bağlı olma durumumuza göre ayarları otomatik olarak algılamasını seçebilir, Web üzerinden manuel olarak işlemlerimizi seçebilir veya internet bağlantımızın olmadığı networklerde Telefon yardımı ile serverimizi aktif edebileceğimizi seçebilmekteyizi.

Automatic Connection bölümünü seçerek Next diyoruz.

Serverimiz bağlantıları kontrol ediyor ve Microsoft ‘un lisans serverlarına bağlantı kurmaya çalışıyor.

Bağlantımız kurulduktan sonra ilk ekranda bizlerden Şirket bilgilerimizi istemektedir. Gerekli bölümleri doldurup Next butonu ile devam ediyoruz.

Bilgilerimizi doğrulattıktan sonra serverimiz Microsoft Lisans serverları tarafından aktif ediliyor.

Serverimiz aktif edildikten sonra istersek Start Install Licenses Wizard Now kutusunu boşaltmadan Next diyebilir veya lisansları sonradan eklemek üzere kutuyu boşaltıp devam edebiliriz. Lisanlarımızı yuklemek üzere Star Install Licenses Wizard now kutusunu boşaltmadan devam ediyorum ve lisanslarımızı yuklemek üzere sihirbazımızı başlatıyorum.

Welcome to the Install Licenses Wizard ekranında

License Program bölümünde sahip olduğumuz satın aldığımız lisans tipini seçip devam ediyoruz. Remote Desktop lisanslamasında, Microsoft firmasının diğer ürün ve servislerinde uygulamış olduğu Program burada da geçerli olup bir eğitim kurumuna satışı ile bir firmaya veya Microsoft ürünlerini satan Çözüm ortaklarına uygulamış olduğu fiyatlar , paketler tamamen değişkenlik göstermektedir. Sahip olduğumuz Lisansı seçerek devam ediyoruz.

License Program bölümünde sahip olduğumuz lisans paketine uygun bilgileri girerek devam ediyoruz.

Sahip olduğumuz lisans sayısını ve kullanıcı başına mı ? Yoksa aygıt başına mı yukleme yapacağımızı belirtiyoruz.

Lisanslarımızın başarılı bir şekilde yuklendiğini görebilmekteyiz.

TS Licensing Manager’a ulaştığımız da ise lisanslarımız hakkında genel bilgilere ulaşabilmekteyiz.

Client lisans Yukleme işlemi bittikten sonra makalemizin başında da belirttiğimiz gibi yuklemeden önce ki gibi unlimit olan user ve device hakkımız, yuklediğimiz CAL kadar olacak olup Administrator hesabı dahil olmak üzere artı bir kullanıcının dahi bağlanmasına izin vermeyecektir.

Eğer administrator kullanıcısının uzaktan bağlandığı zaman CAL lisasnlarını kullanmasını istemiyorsanız mstsc /consolekomutu ile administrator hesabının locale bağlanmasını gerçekleştirebilirsiniz.

Networkümüz içinde birden fazla RD Host Server varsa, merkezi bir tane RD Lisans server seçip CAL dağıtımını merkezi RD Lisans server üzerinden dağıtmamız mümkündür. Network içinde bulunan bütün RD Host serverlar, ortak havuzda yuklu bulunan CAL’ ları kullanacaklardır. Rd Host serverlara RD Lisans server tanıtmamız için;

Remote Desktop Host Configuration bolumu içinde Edit setting bolumu altında Remote Desktop License servers bolumune tıklıyoruz.

Açılan bolumde Licensing sekmesinde Per User / Per device seçimini gerçekleştiriyoruz. Lisans server seçimini bu bolumde yapıp Specified license server bolumunde add bolumune tıklıyoruz.

Lisans serverimizi seçiyoruz.

Lisans serverimizi belirledikten sonra Apply ve Ok butonları ile çıkıyoruz.

Ortamımızda Tek bir tane RD Lisans server varsa eğer Rd Host serverimiz için kendisini tanıtmamız gerekmektedir.

Not : Sizler bu makaleyi daha önce okumuş olabilir siniz

Fatih KARAALİOĞLU

Windows Server 2008’ in ikinci versiyonu, yani R2 (Release Two) piyasaya sürüldükten sonra Windows Server 2008 ailesi içinde bir çok değişikliklerle karşılaştık ve bu değişikliklerden en fazla etkilenen server özellikleri – roller sanallaştırma teknolojileriydi.

Sanallaştırma Teknolojileri ürün ailesi içinde yer alan Terminal Services Teknolojisin de değişiklikler bulunup bu değişikliklerin ilk başında Teknoloji isminin değiştiğini farketmekteyiz.

Remote Desktop Services daha önceden, R2 piyasaya sürülmeden önce Terminal Services teknolojisi olarak bilinmekteydi. R2 ile birlikte bu Teknoloji ismi değiştirilmiş ve Remote Desktop Servisi olarak değiştirilmiştir.

İsim değişimi ile birlikte Server Rolleri aşağıda ki gibi değişiklik göstermiştir.

İsim değişimi ile birlikte Server Rolleri Yönetim Araçları aşağıda ki gibi değişiklik göstermiştir.

Windows Server 2008 r2 ile birlikte değişen, yeni ismi Remote Desktop Services Olan yeni rolumuzun detaylı olarak ilerleyen makalelerimizde inceleyeceğimizi belirtmek istiyorum. İlk Dikkatimizi çeken değişiklikler;

1.       Per-user RemoteApp filtering

2.       Fair Share CPU Scheduling

3.       Windows Installer RDS Compatibility

4.       Roaming user profile cache management

5.       Remote Desktop IP Virtualization

Per-user RemoteApp filtering

W2008 R2 öncesi RemoteAPP uygulamalarını Web Access üzerinden hizmet ettireceğimiz zaman kullanıcı bazında bir engelleme yapamamaktaydık. Web Access üzerinden yayınlamış olduğumuz bütün uygulamalar, bağlantıyı gerçekleştiren her bir kullanıcıya görünmekteydi.

R2 ile birlikte bu açık giderilmiş olup, artık uygulama bazında kullanıcılar için izinler verebilmekteyiz.

Fair Share CPU Scheduling

W2008 R2 ile birlikte gelen yeni bir özelliktir. Fair share CPU panlaması özellği sayesinde, bir RD kullanıcısının yapmış olduğu yoğun bir iş yükü , digger kullanıcıları etkilememektedir. R2 öncesinde bir kullanıcının yapmış olduğu yoğun iş yükü CPU’ nun Kernel seviyesinde tamamına etki ederken, R2 ile birlikte Fair Share Cpu Scheduling özelliği ile birlikte bir kullanıcının RD Host Server üzerinde ki yoğun bir şekilde çalışması, Server üzerinde ki kaynakları fazla bir şekilde kullanması digger RD kullanıcılarının oturumunu etkilememektedir.

Fair Share CPU Scheduling özelliği ilk kurulum ile birlikte aktif durumdadır. Eğer bizler bu özelliği pasif duruma getirmek istersek aşağıda ki kayıt anahtarını sıfır (0) olarak değiştirmemiz gerekmektedir.

HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Policies\Microsoft\Windows\SessionManager\DFSS\EnableDFSS.

Windows Installer RDS Compatibility

Windows ınstaller RDS compatibility Windows Server 2008 R2 üzerinde Remote Desktop servisi ile gelen bir yeniliktir. Windows server 2008 r2 de  remote desktop servisi üzerindeki her bir kullanıcı uygulama yüklemesi RD Session host server tarafından kuyruklanır ve bu yükleme işlemlerini Windows installer üstlenir.

W2008 r2 de rd session host server üzerinde local bilgisayarda olduğu gibi program yükleyebilirsin.

Windows installer rds cop. Varsayılan olarak açıktır ve istersen bunu kapatabilirsin. Ayarlar gayet açık zaten

Bu değişiklik neden önemlidir ?

Önceki Windows installation aynı anda tek bir yükleme destekliyordu  , bu yeni durumda ise rs bu istekleri kuyruklayabiliyor ve aynı anda kabul edebiliyor. Remote Desktop User kullanıcların kullanmış oldukları programlar, kullanıcıların profiline yüklenirken, Windows Installer RDS Compatibility özelliği ile bu özellik RD Host Server’in local’ ine yuklenme kabiliyeti getirilmiştir.

Windows Installer RDS Compatibility özelliği varsayılan olarak aktif durumdadır. Eğer bizler bu özelliği pasif duruma getirmek istersek aşağıda ki kayıt anahtarını 0 (sıfır) yapmamız gerekecektir.

HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Policies\Microsoft\Windows NT\Terminal Services\TSAppSrv\TSMSI\Enable.

Roaming user profile cache management

RD Host Server üzerine bağlantı kuracak olan kullanıcıların, RD Host server üzerinde oluşturmuş oldukları Profillerin boyutlarını sınırlamak istersek, profillere kota belirtmek istersek geliştirilmiş olan yeni bir Policy’ dir. W2k8 R2 öncesinde bu ve benzeri bir policy bulunmamaktadır.

Policy’I uygulamak için aşağıda ki yolu izlememiz gerekmektedir.

Computer Configuration\Policies\Administrative Templates\Windows Components\Remote Desktop Services\Remote Desktop Session Host\Profiles Limit the size of the entire roaming user profile cacheyolunu izleyerek policy uygulayabiliriz.

Remote Desktop IP Virtualization

Bir takım özel programlar vardır ki uzak masa üstü üzerinden hizmet eden uygulamaların farklı IP adreslerinden hizmet etmesini istemektedirler. Fakat bu istek W2008 R2 öncesi Uzak masa üstü serverlarında mümkün değildir. R2 öncesi Uzak masa üstü serverları, Uzak masa üstü serverina atanan IP adresini ve NIC’ leri paylaşmaktaydılar. R2 ile birlikte gelen Remote Desktop IP Virtulization özelliği ile birlikte her bir oturum (session) için veya uygulama-program için farklı IP adresi atamalarını yapmamız mümkündür. Bu özelliği kullanabilmemiz için sahip olmamız zorunlu özellik RD Host server üzerinde birden fazla NIC ‘ in olmasıdır. Çoklu NIC sahipsek eğer her bir oturum veya program için farklı IP adresleri üzerinden ve farklı NIC üzerinden hizmet etmesini sağlayabilmekteyiz.

Önemli Not : Windows Server 2008 Release 2 sadece ama sadece 64 bit teknolojisi için yayınlanmıştır. 32 bit server teknolojisi için bir değişiklik bulunmamaktadır. 32 bit Server İşletim sistemlerimize R2 özelliğini yükleyemeyeceğimiz için Remote Desktop Servisi özelliklerinden yararlanamamaktayız.

RD Session Host Rolu Aşağıda ki Server İşletim sistemlerinde bulunmaktadır.

• Windows Server 2008 R2 Standard
• Windows Server 2008 R2 Enterprise
• Windows Server 2008 R2 Datacenter

RD Session Host Rolu Aşağıda ki Server İşletim sistemlerinde bulunMAmaktadır.

• Windows Web Server 2008 R2
• Windows Server 2008 R2 for Itanium-Based Systems

Windows 2008 Server Manager \Roles\ Add Roles butonunu tıklıyoruz.

Sihirbazımız ilk olarak Before You Begin ekranını getirip Next ile bu bölümü geçiyoruz.

Server Roles bölümünde Yuklemek istediğimiz rolu yani Remote Desktop Services’i seçiyoruz.

Remote Desktop Services Hakkında bizlere özet bir bilgi veriyor. Bu aydınlatıcı bilgileri makalemizin başında sizler ile paylaştığımız için Next ile devam ediyoruz.

Select Role Services bölümünde kurmuş olduğumuz Remote Desktop Servisi Rolune hangi özelliklerinin eklenmesi gerektiğini seçebiliyoruz. Bizler şimdilik sadece Remote Desktop Session Host özelliğini seçip devam ediyoruz.

Application Compatibility ekranında bizleri bir uyarı bekliyor. Remote Desktop servis uygulamasından önce, Remote Desktop Serverimiz üzerine yuklenmiş herhangi bir uygulama var ise bunları sağlıklı bir şekilde çalışamayacağı konusunda bizleri uyarıyor. Eğer böyle bir problem ile karşılaşırsak uygulamaları Uninstall etmemizi ve Remote Desktop kurulumu tamamlandıktan sonra tekrardan kurmamız için bizleri uyarmaktadır.

Authentication Method bölümünde Remote Desktop Serverimizın güvenliğine etki edecek bir seçim yapmalıyız. Bizlerden istemiş olduğu Remote Desktop Servera erişecek olan Clientlerimizin hangi versiyon RDC yazılımını kullandığını sormaktadır. Eğer networkünüzde ve/veya Uzak ofis, Magazalarınız da eski versiyon RDP client veya Thin Clientların üzerinde yuklu olan üçüncü  bir yazılım, linux tabanlı bir uygulama varsa Do Not require Network Level Authentication bölümünü seçiyoruz.

Licensing Mode bölümünde erişecek olan Clientlarımızın seçimini yapmaktayız. Bu bölümü satın alacak olduğumuz ve erişecek olan clientlarimiz için doğru analiz yapmamız gerekmektedir. Örnek bir senaryo vermemiz gerekirse ;

500 kullanıcısı olan ve 500 clienta sahip bir şirket, bu bölümde Per Device veya Per User seçmesi pek bir anlam ifade etmeyecek ama 500 Clienti olup 1000 Kullanıcısı olan ve 12 saat vardiya ile iki grup halinde çalışan bir şirket bu bölümde Per Device bölümünü seçmesi BT bütçesi açısından kara geçmesine sebeb olacaktır.

Bizler 120 Gun luk deneme süresinden yararlanacağız ve eğer memnun kalırsak 120 Gun içinde Lisasnları ekleyerek kullanıma devam edeceğimizi belirtiyoruz. Memnun kalmayanı görmediğimi de belirtmek isterim J

User Groups bölümünde Remote Desktop Serverimiza bağlanak olan kullanıcılarımızı ekliyoruz. Default olarak Administrator Grubunun üyelerinde bu hakka sahip olup bizler Domain User gibi Domain ortamında hemen hemen hiç bir hakka sahip olmayan kullanıcılarımızın serverimiza bağlanmasını sağlıyoruz.

Bu bölümde Remote Desktop kurulumu ile birlikte hazır gelen Microsoft’ un kullanıma hazır hale getirmiş olduğu Remote Desktop User’s grubunu (seçebileceğimiz gibi kendimizin özelleştirmiş olduğumuz grupları ki ben RemoteAPP isminde bir grup oluşturdum ve gerekli hakkı bu gruba verdim ) seçebiliriz.

Configura Client Exprerience özelliği r2 ile birlikte gelen yeni bir özelliktir. Daha önce ki Terminal Services Makalelerimizi inceleyen kişilerin bu adımlara kadar olan adımların neredeyse aynı olduğunu dikkat edeceklerdir. Fakat Configura Client Exprerience özelliği r2 ile birlikte gelmekte olan yeni bir özelliktir. R2 öncesi Client Exprerience özelliğini kullana bilmek için, Terminal Services rolunden bağımsız olarak ayrı olarak kurup – yapılandırıyorduk. R2 ile birlikte bu özellik kurulum adımlarında bizlere sorulmakta olup operasyon adımlarımızı kolaylaştırmaktadır.

Client Exprerience Nedir ? sorusunu cevaplarsak, bilindiği gibi her bir server İşletim sistemi eş zamanlı piyasaya sürülen client İşletim sistemleri ile uyumluluğu beraberinde getirmektedir.

Bundan önce ki server İşletim sistemlerinde, windows server 2003’ ün Windows XP ile uyumluluğu, Windows server 2008’ in Vista İşletim sistemi ile birlikte uyumlu olduğu gibi Windows server 2008 R2 ‘ de yeni son kullanıcı İşletim sistemimiz Windows Seven ile birlikte bire bir uyumlu duruma gelmiştir. Bizler Configura Client Exprerience bölümünde Remote Desktop Host Serverimizın hizmet edecek olduğu kullanıcılara Windows Seven’ in özelliklerini sağlayabilmesi için gerekli kutuları dolduruyoruz.

Audio and video playback redirection.RD Host Servisini kullanacak olan son kullanıcıların , bilgisayarlarından RD Host server ses ve video iletişimlerinin yönlendirmesini sağlayan özelliktir.

Audio recording redirection.RD Host Servisini kullanacak olan son kullanıcıların , bilgisayarlarında bulunan ses kayıt cihazlarının (microfon vb.) RD Host Servera yönlendirilmesini sağlayan özelliktir.

Desktop composition. Client Exprerience özelliği olarak belirtebiliriz. sayesinde, Client Exprerience  özelliği, RD Host server bağlantı kuracak her bir kullanıcımız Windows Seven’ in sahip olduğu özelliklere ve arayüzlerine sahip olacaktır.

Desktop Experience özelliği;

Windows Server 2008 R2 Desktop Experience özelliği, aşağıda ki W7 özelliklerini içermektedir.

·         Windows CalendarWindows Mail

·         Windows Media Player

·         Desktop themes

·         Video for Windows (AVI support)

·         Windows Photo Gallery

·         Windows SideShow

·         Windows Defender

·         Disk Cleanup

·         Sync Center

·         Sound Recorder

·         Character Map

·         Snipping Tool

Not : Desktop Experience Özelliğini kullanabilmesi için, son kullanıcı bilgisayarlarının RDC 7.0 sürümüne sahip olması gerekmektedir.

Confirmation bölümünde yapmış olduğumuz uygulamalar ve yapılandırma hakkında özet bir bilgi veriyor ve Install butonu ile kuruluma başlıyoruz.

Result Kurulum tamamlandıktan sonra ayarların Serverimiza uygulanması için yeniden başlatmamız gerektiğini uyarıyor.

Remote Desktop Host Serverimiz üzerinde Remote bolumu içinde, kullanıcılar tarafından gerçekleştirilen Remote Desktop isteklerinin izinli olması gerektiğini belirtiyoruz.

Yapmış olduğumuz bu değişiklik sonrasında bizlere bir uyarı – bilgilendirme vermekte olup bu iznimizin aynı zamanda Windows Firewall üzerinde bir kural oluşturacağını bildirmektedir.

Remote Desktop Host Server üzerine bağlantı kuracak olan kullanıcılarımızın, RemoteAPP grubunun üyesi olup olmadığını control ediyoruz. Kurulum adımlarında RD Host server üzerine bağlantı kuracak olduğumuz kullanıcılarımızın RemoteAPP grubunun üyesi olamsı gerektiğini belirtmiştik.

Networkümüz içinde bulunan kullanıcı bilgisayarından RD Host serverimiza istekte bulunmaktayız.

Isteğimiz RD Host serverimiz tarafından karşılandıktan sonra kullanıcı kimlik bilgilerimizi doğruluyoruz.

Kullanıcı kimlik bilgilerimiz doğrulandıktan sonra RD Host serverimiza başarılı bir şekilde bağlandığımızı görebilmekteyiz.

Remote Desktop Services hakkında başka makalelerde buluşmak üzere.

Not : Sizler bu makaleyi daha önce okumuş olabilir siniz

Fatih KARAALİOĞLU

Herkese selamlar,Server 2008 ile alakalı yeni bir makale ile yine birlikteyiz.Bu makalede Server 2008’in üzerine ekstra bir özellik(Feature) olarak kurabileceğimiz Windows PowerShell ne olduğu,hangi amaçlarla kullanabilir ve kurulumunu nasıl yapabileceğimiz gibi konulara bakacağız.

Microsoft çıkartmış olduğu ürünler de sürekli olarak komut satırından ziyade grafiksel ara yüze yoğunlaşmıştır.Tabi ki bu, ürünlerde komut satırının olmadığı veya scripting uygulamalarının yapılmadığı anlamına gelmemektedir.Daha önceki ürünlerde Netsh,Windows Script Host(WSH),Windows Management Instrumentation(WMI) gibi komut yazım dilleri bulunmaktaydı.Ancak bunlar belirli bir yere kadar basit konfigürasyonlara destek verebiliyordu.Sunucular üzerinde daha gelişmiş ayarların yapılabilmesi için Microsoft, Windows PowerShell’i çıkardı. Windows PowerShell bir komut satırı uygulamasıdır.Komut satırı kullanıcıları ve script yazarlarına .NET Framework gücünü veren bir ortamıdır.

PowerShell, bu konuda bildiklerimizin üstüne daha fazlasını eklemek,Windows komut satırı ve Windows Script Host(WSH) ortamları içinde oluşturulan scriptleri etkinleştirmede bizi çok sayıda yeni güçlü konseptlerle tanıştırmaktadır.Bu şekilde öğrendiğimiz bilgileri de daha fazla güncelleyebilme imkanı bulmaktayız.Windows PowerShell, IT Profesyonelleri ,programcılar ve Windows Power Shell ile ilgili hiç bir ön bilgiye sahip olmayanlara kullanıcılara yöneliktir.Power Shell’i öğrenmek için scripting’deki ve WMI’daki birazcık ön bilgi yardımcı olmaktadır.Ancak bunun tam tersine,öğrenmek için de daha önceden bir scripting alt yapısına sahip olmak gerekmemektedir.Bu nasıl olur diye düşünür olduğunuzu duyar gibiyim.İlerleyen bölümlerde detaylı bir şekilde açıkladığımız zaman her şey açıklığa kavuşacaktır.

Windows PowerShell’in tutarlılığı en önemli özelliğidir.Örneğin,bir komut girdisi başka bir komutun çıktısı olmaktadır.Böylece tek bir komut içerisinde gerekli bağlayıcıları kullanarak birden fazla yönetimsel işi yerine getirebiliriz.Her bir komut için değişik sıralama yordamlarını öğrenmemize gerek yoktur.PowerShell,ara yüzlerin tutarlı olabilmesi için komutları güçlendiren  ve ana özellikleri sağlayan bir framework sunmaktadır.

Windows PowerShell,komut satırı araçları ve COM objelerine erişimi sağlayan interaktif script ortamlarını birleştirmektedir.Aynı zamanda .NET Framework Class Library(FCL) kulla bilmemize olanak sağlar.PowerShell, Windows Command Prompt(CMD) üzerinde interaktif bir ortam sağlayan çoklu komut satırı araçları ile geliştirilmiştir.Yani PowerShell interaktif olabilme yeteneğini komut satırından almaktadır.PowerShell aynı zamanda komut dizimi araçları ve COM otomasyon objeleri kullanımına izin veren Windows Script Host(WSH) üzerinde de geliştirilmiştir.Bu şekilde PowerShell,kullanıcılar,script yazarlarının yeteneklerini geliştirmiş ve sistem yöneticilerinin Windows sistemlerini daha kolay yönetebilmelerini sağlamıştır.

Her ne kadar yönetimsel amaçlı ihtiyaç duymuş olduğumuz komutlar PowerShell ara yüzüne text tabanlı olarak girilse de aslında arka planda obje tabanlı bir yapıya sahiptir.Yani text değil de nesnel tabanlı bir dil’dir.Bundan dolayı bir komutun çıkışı nesnel’dir.Bu nesne çıkışı başka bir komuta girdi olarak yollayabiliyoruz.Sonuç itibariyle Windows PowerShell,diğer komut yazım dillerinde deneyimli olanlar için tanıdık bir arabirim sağlamaktadır.Komutlar arasında data iletme konseptini obje göndermek için genişletmektedir.Metin’den ziyade obje gönderimini etkinleştirmek için komutlar arasında veri gönderme kavramını geliştirir.

Windows PowerShell daha önceden oluşturulmuş yazılı komutlardan çalışan scriptlere geçişi kolaylaştırmaktadır.Aynı zamanda yukarıda da bahsetmiş olduğum gibi kendimiz komutlarımızı oluşturabildiğimiz gibi,kaydedip daha sonradan da erişim sağlayabilmekteyiz.

Windows PowerShell Mimarisi aşağıda görmüş olduğunuz gibidir.

Kaynak:Technet.microsoft.com

Bir çok shell cmd.exe,SH,KSH,CSH ve BASH Unix gibi dilleri içermektedir.Bunların tamamı bir komut çalıştırmak veya yeni işlemdeki hizmet programını çalıştırarak sonucu text halinde sunmaktadır.Yıllar boyunca SED,AWK ve PEARL gibi programlama dilleri bu etkileşimi desteklemektedir.Nasıl KSH’da typeset,Cmd.exe’de Dır gibi temel komutlar varsa diğer dillerde de aynı işi gören fakat farklı isimlere sahip komut dizimleri yer almaktadır.Yani temel’de amaç aynı ama farklı yollar izlenmektedir.Windows PowerShell, diğer programlama ve scripting dillerine nazaran en farklı olanıdır.

Windows PowerShell özellikleri

●Windows PowerShell text’i işlemez bunun yerine .NET platformuna dayalı nesneleri işler.

●Windows PowerShell tutarlı bir arayüz ile,geniş bir yerleşik komut setiyle birlikte anılmaktadır.

●Bütün shell komutları her bir araç için değişik ayrıştırıcılar kullanmak yerine aynı komut ayrıştırıcısını kullanmaktadır.Buda her bir komutu daha kolay bir şekilde kullanabilmemize imkan tanımaktadır.

●Alışkın olduğumuz scripting araçlarını kullanmaktan vazgeçmemize gerek yoktur.Net,SC ve Reg.exe gibi geleneksel windows araçlarını,PowerShell üzerinde kullanabilirsiniz.

●Windows PowerShell bir script dillidir.

●.NET platformu tarafından desteklenmektedir.

●PowerShell,Kolay text’leri daha karışık bir hale getirmeden,komplex görevleri desteklemek için kullanılan bir dildir.

●PowerShell,.Net programlamada kullanılan C# gibi yüksek düzeyli diller ile aynı mantıkla çalışmaktadır.

●Windows PowerShell, bir çok Windows Server uygulamasında çalışmaktadır.Exchange Server 2007,Windows Server 2008,System Center  Operations Manager gibi ürünler ilk verilebilecek olan örneklerdir.

Windows PowerShell kurulum öncesi hazırlıklar

PowerShell kurulumunun donanımsal olarak özel bir gereksinim’i  bulunmamaktadır. Yazılımsal gereksinimleri ise aşağıdaki gibidir:

●Microsoft .Net Framework 2.0 veya 3.0

●Windows Server 2003 Service Pack 1 veya Service Pack 2

●Windows Server 2008(Opsiyonel)

●Windows Xp Service Pack 2

●Windows Vista

●x86,x64 ve Itanium tabanlı mimariler

Yukarıdaki işletim sistemlerinden herhangi birine Windows PowerShell’i kurabilmekteyiz.Windows Server 2008 dışındaki bütün sistemlere kurabilmek için Windows PowerShell’i download etmemiz gerekmektedir.Ve tabi ki .Net Framework 2.0’ı da kurmamız gerekmektedir.Windows Server 2008 üzerine herhangi ekstra bir kurulum yapmadan Windows PowerShell’i kurabilmekteyiz.Server 2008 dışındaki diğer bütün işletim sistemlerine .Net kurulumu yapıp daha sonrasında PowerShell 1.0 sürümünü kurabilirsiniz.Eğer Windows Server 2008 dışındaki diğer işletim sistemleri üzerine kurulum yapacaksanız aşağıdaki linklerden gerekli olan .Net versiyonu ve Windows PowerShell’i download edebilirsiniz.

.Net Framework’u indirmek için aşağıdaki linki kullanabilirsiniz.

http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?familyid=10cc340b-f857-4a14-83f5-25634c3bf043&displaylang=en

Windows PowerShell 1.0 indirmek için aşağıdaki linki kullanabilirsiniz.

http://www.microsoft.com/windowsserver2003/technologies/management/powershell/download.mspx

Biz Windows Server 2008 üzerine kurulum yapacağımızdan dolayı Windows Server Manager konsolunu kullanacağız.Windows PowerShell Server 2008’in üzerinde opsiyonal olarak sunulan bir feature’dır.

Windows PowerShell kurulumu

1)Windows PowerShell kurulumunu yapabilmek için ilk olarak Server Manager konsoluna giriyoruz.Server Manager konsolunda Features bölümüne giriyoruz.Buradan Add Features diyerek Server 2008 üzerine kurulabilecek olan opsiyonları listeliyoruz.

2)Karşımıza açılan opsiyon listesinde Windows PowerShell’i seçip kurulumu başlatabiliriz.

3)Ve başarılı bir kurulum gerçekleştirdiğimize dair karşımıza gelen ekranı close diyerek kapatabiliriz.

4)Görüldüğü üzere standart bir kurulum olarak gerçekleştirmektedir.Server Manager konsolunda da ayrıca kurulumu doğrulayabiliriz.Features bölümünde Windows PowerShell’in yüklü olduğu gözümüze çarpmaktadır.

Varsayılan olarak PowerShell işletim sisteminin yüklü olduğu yani aşağıdaki resimde yer alan yola kurulmaktadır.

5)Kurduktan sonra PowerShell’i başlatmak için eğer isterseniz Start,All Programs,Windows PowerShell 1.0 menüsünden açabildiğimiz gibi aynı zamanda Start’dan Run’a gelip PowerShell yazarak da erişim sağlayabiliriz.

6)Peki kurulumu gerçekleştirdik ve bizim siyah bir ekran karşıladı.herhangi bir grafiksel ara yüze sahip olmayan PowerShell,aynen isminden anlaşılmış olduğu gibi tamamen komut satırı üzerinden yönetimi sağlanabilen bir konsoldur.

Tabi ki ilk işimiz bu konsol üzerinde yardım almaktır.Hiç bildiğimiz veya yeni yeni öğrenmeye başladığımız bu konsolda kullanabileceğimiz komutlar,parametreler ve bunların yazım tiplerini görüntülemek için temel seçenekleri tercih etmeliyiz.PowerShell’in başlatma seçeneklerini görebilmek içinde Powershell -? Komutunu kullanabiliriz.

Evet arkadaşlarım,bu makalemde elimden geldiği kadarıyla Windows PowerShell’i anlatmaya çalıştım.Windows PowerShell mimarisi ve sahip olduğu özelliklerden bahsettik.Aynı zamanda Server 2008 işletim sistemi üzerine Windows PowerShell kurup ara yüzü ile ufaktan bir tanışma imkanımız oldu.Bir sonraki PowerShell ile alakalı makale serisinde,bu konsol üzerine kullanabileceğimiz cmd-letlere bakacağız.

Hoş çakalın

Kaynak:

Microsoft Offical Course(MO)

Bu makale teknik bir makale olup adım adım uygulama noktasında sizlere yol gösterecektir. Ürünün genel özellikleri ve neleri desteklediği konularında portalımız üzerinde yazılmış olan makaleleri inceleyebilirsiniz.

Daha önceki makalemizde kurduğumuz Team Foundation Server üzerine şimdide yeni bir proje oluşturup kullanıcı bağlayarak çalışmalarını sağlayalım.

Yeni bir proje oluşturmak için Team Foundation Server ismine sağ tuş yaparak “New Team Project diyoruz.

Projemizin ismini yazıyoruz.

Bu kısmı next diyerek devam ediyoruz.

Team projesine portaldan ulaşacağımız adresi gösteriyor. Next diyoruz.

Varolan bir projenin altına değilde yeni bir proje yaratacağımızı ve boş bir source kontrol oluşturmasını istiyoruz.

Özet bilgi sunuyor. Finish diyerek bitiryoruz.

Projemiz oluşturuldu. Artık kullanıcı bağlayabilir, yetki verebiliriz.

Görüldüğü gibi projemiz ve çalışma sayfaları gelmiş durumda.

Yeni projeye bağlanmak için kullanıcı adımızı ve şifremizi giriyoruz.

Karşılama sayfasını kapatıyoruz.

Oluşturduğumuz projeye kod yazmaya başlayacağımız zaman File-New-Project diyerek projemizi oluştururuz.

Eğer kodları yazdık projemiz hazır fakat team server a bağlamamız gerekiyorsa File-New-Open-Project/Solution diyerek dosyalarımızı aktarıyoruz.

Şimdi projemize çalışmaları için kullanıcıları bağlayıp yetkilerini vermemiz lazım. Bunun için Oluşturduğumuz projeye sağ tıklıyoruz. Team Project Settings bölümünden Group Membership e tıklıyoruz.

Burada yetki çeşitlerini görüyoruz. Kısaca açıklamak gerekirse;

Readers                              :Sadece projemizi görebilir. Herhangi bir editleme işlemi yapamaz.

Project Administrators :Projemize bir yönetici bağlayıp tüm sorumluluğu bu yöneticiye vermek istiyorsak o kullanıcıyı Project Administrator üyesi yaparız.

Contributors                     :Kullanıcının projede tam yetkili olmasını, tüm işlemleri yapmasını istersek bu gruba üye yapmalıyız. Genelde en sorunsuz gruptur.

Build Services                  :Bu grup üyeleri sadece servis hesabı izinlerine sahiptir.

Kullanıcıyı Windows üzerinden ekleyeceğim için Windows user or group seçeneğini işaretliyerek Add butonuna tıklıyoruz. Fakat daha önce kullanıcıları Windows User da oluşturmamız gerekmekte.

Projeye bağlamak istediğimiz kullanıcıları yazarak tam isimlerinin gelmesi için Check Names diyoruz. Kullanıcılarımız geldikten sonra OK diyerek pencereyi kapatıyoruz.

Bağlamak istediğimiz kullanıcıları ve verdiğimiz yetkiyi bize özet bilgi olarak gösteriyor. OK diyerek kullanıcıları ekliyoruz.

Son olarak yine OK diyoruz. Artık buraya yazdığımız kullanıcılar oluşturduğumuz proje üzerinde tam yetkililer. Kullanıcıların team server a bağlanıp çalışmaları için makinalarına Team Explorer kurup team serverin ip numarasını girip daha sonrada kullanıcı isimleri ile şifrelerini girerek bağlayabiliriz. Artık kullanıcılar sıkıntısız bir şekilde aynı proje üserinde aynı anda çalışabilirler.

Team Foundation Server da Oluşturulan Projeyi Silme

Team Foundation Server da oluşturduğumuz bir projeyi silmek istersek aşağıdaki komutla bu işi gerçekleştirebiliriz.

C:\Program Files\Microsoft Visual Studio 9.0\Common7\IDE konumuna geldikten sonra TfsDeleteProject /server:192.168.2.64 “DetaySoft_Proje” yazarak enter tuşuna basarak projemizi silebiliriz. Bu komutu kendi server ip’sine ve proje ismine göre uyarlamalısınız. Komut satırında projemizi sildiğimiz zaman tüm dosyalar ve site hep birlikte silinir. Yani gerçek bir silme işlemi gerçekleşir.